Wat is inflatie?
Inflatie is de stijging van het algemene prijsniveau. Als de inflatie 3% is, kost een mandje boodschappen, energie, huur en andere uitgaven dat vorig jaar € 100 kostte nu gemiddeld € 103. Je geld wordt dus minder waard: met hetzelfde bedrag kun je minder kopen. Dat verlies heet koopkrachtverlies of geldontwaarding.
In Nederland meet het CBS de inflatie met de consumentenprijsindex (CPI). Het CBS volgt elke maand de prijzen van duizenden producten en diensten die huishoudens kopen, gewogen naar hoeveel we eraan uitgeven. Het indexcijfer staat op 100 in het basisjaar 2015. Een index van 134,56 in 2025 betekent dat hetzelfde pakket 34,56% duurder is dan in 2015.
Twee manieren van rekenen
1. Met de CBS-prijsindex (terugkijken). Je kiest een bedrag, een beginjaar en een eindjaar. De calculator vermenigvuldigt het bedrag met de verhouding tussen de jaargemiddelde indexcijfers:
waarde in eindjaar = bedrag × CPI(eindjaar) ÷ CPI(beginjaar)
Zo zie je bijvoorbeeld wat je salaris uit 2000 in prijzen van nu waard is, of of je huur sneller is gestegen dan de inflatie.
2. Met een eigen percentage (vooruitkijken). De toekomstige inflatie is onbekend, dus kies je zelf een percentage. Gebruikelijk is 2%, het doel van de Europese Centrale Bank voor de middellange termijn. De calculator rekent met rente-op-rente:
toekomstige prijs = bedrag × (1 + inflatie)^jaren
Voorbeelden
€ 100 uit 2000. De CPI was in 2000 gemiddeld 75,06 en in 2025 134,56. Dan is € 100 × 134,56 ÷ 75,06 = € 179,27. Wat in 2000 € 100 kostte, kostte in 2025 dus gemiddeld bijna € 180. Dat is een stijging van 79,3%, ofwel gemiddeld 2,36% per jaar.
€ 1.000 uit 2020. Door de hoge inflatie in 2022 (10,0%) is € 1.000 uit 2020 in 2025 al € 1.251,60 waard. Is je inkomen in die periode minder dan 25% gestegen, dan ben je er in koopkracht op achteruitgegaan.
Vooruit: 2,5% per jaar, 10 jaar. Iets dat nu € 100 kost, kost over 10 jaar ongeveer € 128,01. Andersom heeft € 100 op een spaarrekening zonder rente dan nog maar de koopkracht van € 78,12.
Inflatie in Nederland per jaar
| Jaar | CPI (2015 = 100) | Inflatie |
|---|---|---|
| 2019 | 106,16 | 2,6% |
| 2020 | 107,51 | 1,3% |
| 2021 | 110,39 | 2,7% |
| 2022 | 121,43 | 10,0% |
| 2023 | 126,09 | 3,8% |
| 2024 | 130,31 | 3,3% |
| 2025 | 134,56 | 3,3% |
Het hoge cijfer van 2022 kwam vooral door de sterk gestegen energieprijzen na de Russische inval in Oekraïne. Kijk je naar een bedrag uit de guldentijd, reken het dan eerst om naar euro's: 1 euro = 2,20371 gulden. De CBS-reeks in deze calculator begint in 1996.
Wat betekent inflatie voor jou?
- Sparen: ligt je spaarrente onder de inflatie, dan krimpt de koopkracht van je spaargeld, ook al groeit het bedrag. Met sparen berekenen zie je wat je spaargeld oplevert.
- Salaris: een loonsverhoging van 3% bij 3,3% inflatie is in koopkracht een kleine achteruitgang. Veel cao's kennen daarom een prijscompensatie.
- Schulden: een lening met vaste rente wordt door inflatie in feite lichter, omdat het vaste maandbedrag steeds minder waard is.
- Huur en contracten: huurverhogingen en indexaties zijn vaak gekoppeld aan de CPI van het CBS.
Beperkingen
De CPI is een gemiddelde voor alle huishoudens. Je persoonlijke inflatie kan hoger of lager liggen, afhankelijk van bijvoorbeeld je energiecontract, of je huurt of een koophuis hebt en hoeveel je aan vervoer uitgeeft. Het CBS heeft daarvoor een aparte "persoonlijke inflatiecalculator". De cijfers hier zijn jaargemiddelden; een lopend jaar telt pas mee als het hele jaar bekend is.
Veelgestelde vragen
Hoe bereken ik de inflatie tussen twee jaren?
Deel het indexcijfer van het eindjaar door dat van het beginjaar, trek er 1 van af en vermenigvuldig met 100. Van 2020 (107,51) naar 2025 (134,56) is dat (134,56 ÷ 107,51 − 1) × 100 = 25,2%.
Wat was de inflatie in 2025?
Volgens het CBS stegen de consumentenprijzen in 2025 gemiddeld met 3,3% ten opzichte van 2024. Hetzelfde percentage gold voor 2024.
Waarom is 2% inflatie het doel?
De ECB streeft naar 2% op middellange termijn. Een lichte, voorspelbare prijsstijging geeft ruimte om lonen en prijzen aan te passen, terwijl dalende prijzen (deflatie) de economie kunnen laten stilvallen.
Wat is het verschil tussen CPI en HICP?
De HICP is de Europees geharmoniseerde variant waarmee eurolanden worden vergeleken. Die wijkt soms af van de CPI, vooral omdat de kosten van een eigen woning anders worden meegeteld. Voor Nederlandse contracten en indexaties wordt meestal de CPI gebruikt.
Kan ik guldens omrekenen naar de waarde van nu?
Ja, als je eerst omrekent naar euro's door het guldenbedrag te delen door 2,20371. Vul daarna het eurobedrag en het jaar in. De reeks in deze tool gaat terug tot 1996.
Hoe vaak worden de cijfers bijgewerkt?
Zodra het CBS het jaargemiddelde van een nieuw jaar publiceert, nemen we dat over. De peildatum staat in het bronvak op deze pagina.
Laatst gecontroleerd: 2026-10-06. De uitkomst is een indicatie; aan de berekening kunnen geen rechten worden ontleend.